Dạy trẻ biết tự chủ cảm xúc

417

Tự kiểm soát cảm xúc của trẻ chính là khả năng trẻ có thể tự điều chỉnh cảm xúc tiêu cực của mình theo cách của những đứa trẻ.Nếu cứ để trẻ tự chủ cảm xúc của mình theo những gì mà trẻ muốn thì nguy cơ dẫn đến hành vi sai trái của trẻ là rất cao.

Mặc dù từ khi sinh ra, không có bất kỳ quy tắc nào mà bé phải tuân theo. Chính vì vậy, con học cách trấn an bản thân mình bằng cách mút ngón tay và dần dần tiếp nhận cách bố mẹ phản ứng, cư xử, giọng điệu, giọng nói và những biểu hiện liên quan trong việc bộc lộ cảm xúc.

Một số trẻ sinh ra với bản tính hiền hoà và ổn định cảm xúc hơn những đứa trẻ khác nhưng cách trẻ phản ứng với môi trường xung quanh cũng phụ thuộc một phần vào tính khí của con và một phần vào người chăm sóc con. Vì vậy cha mẹ cũng góp một phần không nhỏ vào quá trình kiểm soát cảm xúc của con.

Dạy trẻ biết tự chủ cảm xúc

Sơ sinh đến 12 tháng

– Trẻ có rất ít khả năng tự kiểm soát. Chúng hành động dựa trên bản năng tự nhiên, suy nghĩ và cảm xúc của mình. Với sự vỗ về và hướng dẫn của cha mẹ, chúng có thể học cách kiểm soát hành vi và cảm giác của mình.

– Giúp con xoa dịu bản thân. Càng cảm thấy an toàn con càng dễ kiểm soát cảm xúc hơn. Có rất nhiều cách để xoa dịu con như đung đưa, ôm, nhiều bé là thích được bao bọc trong vòng tay hoặc đặt xuống giường một cách thoải mái.

– Chỉ cho con đâu là hành vi đúng. Nói chuyện với con để con hiểu những gì con có thể làm và những gì con không được phép làm. Nếu con ném bóng trong nhà, hãy đưa con một cái rổ và yêu cầu con ném vào đó hoặc đưa con ra sân chơi bên ngoài. Cha mẹ cần tạo lập nhận thức về các hành vi đúng và sai cho con ngay từ lúc này.

12-24 tháng tuổi

– Trẻ bắt đầu hình thành suy nghĩ về các sự vật và hiện tượng xung quanh và tỏ ra yêu thích hoặc ghét một thứ gì đó rõ ràng.

– “ Không” trở thành một từ yêu thích của con và là cách để con chứng tỏ sự độc lập của mình.
Đồng thời con cũng sẽ cảm thấy thất vọng vì có nhiều điều con muốn làm nhưng vẫn chưa thể làm được. Điều quan trọng giúp trấn an bé lúc này chính là cảm giác an toàn từ cha mẹ và những người xung quanh.

– Tạo cơ hội để con được lựa chọn: Đưa cho con các lựa chọn và để con tự quyết định xem sẽ chọn cái gì để ăn, để chơi và để đọc. Sự tự chủ trong suy nghĩ sẽ được hình thành từ lúc này khi bé được tự mình quyết định những vấn đề của mình.

– Giúp con nhận diện các cảm xúc: Để con biết về các cảm xúc được cho là sẽ giúp con kiềm chế chúng tốt hơn. Đơn giản bằng cách nói với con “Mẹ biết là con đang thất vọng vì đã đến giờ đi ngủ, nhưng việc con la hét như ban nãy là không ổn. Bây giờ hãy vào giường rồi hai mẹ con mình cùng đọc sách nhé!”

– Đặt tên và giúp trẻ nhận diện các cảm xúc của bản thân là kỹ năng quan trọng giúp cho việc hình thành kỹ năng học sau này.

24-36 tháng tuổi

– Trẻ ở tuổi này vẫn chưa thể tự mình kiểm soát các hành động của mình. Giải pháp tốt nhất lúc này là giúp con nhận diện các cảm xúc tiêu cực này và gợi ý các cách khác nhau để con có thể giải tỏa cảm xúc của mình.

– Tạo cơ hội cho con được lựa chọn: Đưa cho con hai lựa chọn để con tự mình quyết định. Ví dụ: “ con muốn đánh răng hay đi tắm trước nào ?” Thay vì nói cho con biết rằng con phải làm gì, hãy gợi ý để con suy nghĩ như “ hôm nay trời mưa. Con cần đi đôi giày nào để có thể đi bộ làm lớp nhỉ ?”. Tuy nhiên với những quyết định đã được thành kỷ luật, hãy nói “ Đến giờ đi ngủ rồi “ chứ không phải là “ con đã muốn đi ngủ chưa?”

– Giúp con học cách chờ đợi: Chờ đợi giúp con học cách tự kiểm soát bản thân đồng thời dạy cho con rằng người khác cũng có những suy nghĩ và nhu cầu như vậy nên con phải học cách chờ đợi và tôn trọng chúng. Tập cho con chờ đợi trong thời gian ngắn như chờ mẹ đi vệ sinh và đưa cho con một thứ để chơi trong lúc đợi mẹ. Ngoài ra, cho trẻ tiếp xúc với những đứa trẻ khác sẽ đưa lại nhiều trải nghiệm về việc chia sẻ, chờ đợi, cho đi và nhận lại và trang bị những kỹ năng để giải quyết xung đột với bạn bè khi bé đi học.